İndirim Hesaplama Nasıl Yapılır? (En Basit Anlatım + Gerçek Örnekler)

İndirim hesaplama, alışverişten kampanya planlamasına kadar birçok alanda kullanılan temel bir işlemdir. Alıcı olarak “gerçekten ne kadar tasarruf ediyorum?”, satıcı olarak “bu indirim kârımı ne kadar etkiler?” sorularının cevabı aynı birkaç formülde saklıdır. Bu rehberde indirimli fiyatı, indirim oranını ve eski fiyatı bulmayı, art arda indirimleri ve indirimin kâra etkisini örneklerle anlatıyoruz. Hızlı hesap için indirim hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

İndirim Hesaplamanın Üç Temel Sorusu

Bir indirimde üç değer vardır: normal fiyat, indirim oranı ve indirimli fiyat. İkisini bildiğinizde üçüncüsünü bulabilirsiniz.

Bildiğiniz	Aradığınız	Formül
Normal fiyat + oran	İndirimli fiyat	Normal fiyat × (1 − oran)
Normal fiyat + indirimli fiyat	İndirim oranı	(Normal − İndirimli) / Normal × 100
İndirimli fiyat + oran	Normal fiyat	İndirimli fiyat / (1 − oran)

İndirimli Fiyat Nasıl Hesaplanır?

İndirimli fiyat = Normal fiyat × (1 − İndirim oranı)

Örnek: 800 TL’lik bir ayakkabıya %25 indirim

• İndirim tutarı: 800 × 0,25 = 200 TL
• İndirimli fiyat: 800 × 0,75 = 600 TL

Kafadan hesap için: %10’u bulmak kolaydır (virgülü bir basamak kaydırın: 800 → 80). %25 bunun iki buçuk katıdır (200), %5 yarısıdır (40).

İndirim Oranı Nasıl Hesaplanır?

İndirim oranı = (Normal fiyat − İndirimli fiyat) / Normal fiyat × 100

Örnek: Normal fiyatı 1.250 TL olan mont 875 TL’ye satılıyor

• İndirim tutarı: 1.250 − 875 = 375 TL
• İndirim oranı: 375 / 1.250 × 100 = %30

Oran her zaman normal fiyata göre hesaplanır. 375 TL’yi indirimli fiyata bölmek (%42,9) yanlış sonuç verir.

Eski (Normal) Fiyat Nasıl Bulunur?

Etikette yalnızca “%25 indirimli: 600 TL” yazıyorsa eski fiyatı şöyle bulursunuz:

Normal fiyat = İndirimli fiyat / (1 − İndirim oranı)

600 / 0,75 = 800 TL

En sık hata, indirimli fiyata indirim oranı kadar eklemektir: 600 + %25 = 750 TL. Bu yanlıştır, çünkü %25 indirim 600 TL’den değil 800 TL’den hesaplanmıştır. Aynı mantık, yüzde artış ve azalışların simetrik olmamasından gelir: %25 düşen bir fiyatın eski haline dönmesi için %33,3 artması gerekir. Bu konuyu yüzde hesaplama aracının artış/azalış modlarıyla deneyebilirsiniz.

Art Arda İndirimler

“%20 indirim + sepette %10 ek indirim” gibi kampanyalarda indirimler toplanmaz, çarpılır:

Son fiyat = Fiyat × (1 − i₁) × (1 − i₂)

Örnek: 1.000 TL’lik ürün

1. %20 indirim: 1.000 × 0,80 = 800 TL
2. %10 ek indirim: 800 × 0,90 = 720 TL
3. Toplam indirim: (1.000 − 720) / 1.000 = %28

“%50 + %50 indirim” de %100 (bedava) değil, %75 indirim demektir.

Sabit Tutarlı İndirim ve Kupon

“500 TL ve üzeri alışverişe 75 TL indirim” gibi kampanyalarda indirim oranı sepet tutarına göre değişir:

• 500 TL’lik sepette: 75 / 500 = %15
• 900 TL’lik sepette: 75 / 900 = %8,3

Bu tür kampanyalarda en avantajlı durum, sepeti alt sınırın hemen üzerinde tutmaktır. Sınırı geçmek için ihtiyacınız olmayan bir ürün eklemek ise tasarrufu siler.

“3 al 2 öde”, “ikincisi %50 indirimli” ve büyük paket kampanyalarının gerçek indirim oranını 3 al 2 öde ve büyük paket tuzakları yazımızda hesapladık.

Satıcı Tarafı: İndirim Kârı Nasıl Etkiler?

İndirim, satış fiyatından düşer ama maliyet aynı kalır. Bu yüzden kâr, indirim oranından çok daha hızlı erir.

Örnek: Maliyeti 400 TL, satış fiyatı 800 TL olan ürün

	İndirimsiz	%10 indirim	%25 indirim
Satış fiyatı	800 TL	720 TL	600 TL
Kâr	400 TL	320 TL	200 TL
Kârdaki düşüş	—	%20	%50

%25 indirimle aynı toplam kârı elde etmek için satış adedinin iki katına çıkması gerekir (400 / 200 = 2). Bu yüzden indirim kararından önce şu soruyu sorun: “Bu indirim satışları gerçekten bu kadar artırır mı?”

İndirimin kâr marjına etkisini kâr hesaplama aracıyla görebilir, pazaryeri kesintileriyle birlikte etkisini ise pazaryeri kesintileri yazımızdaki kampanya örneğinde inceleyebilirsiniz.

İndirim Ne Zaman Mantıklıdır?

• Stok eritme: Sezonu geçen veya yavaş dönen ürünlerde nakde dönmek kârdan önemli olabilir.
• Yeni müşteri kazanma: İlk siparişte düşük kâr, müşteri tekrar geliyorsa telafi edilir.
• Talebin fiyata duyarlı olduğu dönemler: Büyük kampanya günlerinde indirim yapmamak görünürlüğü azaltabilir.

İndirim sürekli hâle geldiğinde ise müşteri normal fiyattan almayı bırakır ve “indirimi bekler”. Kampanyaları planlı ve sınırlı tutmak marka değerini korur.

Alıcı İçin Kontrol Listesi

• Kampanya öncesi fiyatı biliyor musunuz? Fiyatı önce artırıp sonra “indirim” yapılan ürünler olabilir. Mevzuat, indirim duyurusunda indirim öncesi fiyatın son 30 gündeki en düşük fiyat olmasını ister.
• İndirim tutarı mı, oranı mı önemli? Pahalı bir üründe %10, ucuz bir üründe %50’den fazla tasarruf sağlayabilir.
• Ürüne gerçekten ihtiyacınız var mı? İhtiyaç dışı alışveriş, en yüksek indirimde bile tasarruf değildir.

Sık Yapılan Hatalar

• Eski fiyatı indirimli fiyata oran ekleyerek bulmak. Doğru yöntem bölmedir.
• Art arda indirimleri toplamak. %20 + %10 = %28’dir.
• İndirim oranını indirimli fiyata göre hesaplamak. Oran her zaman normal fiyata göre bulunur.
• Satıcı olarak kâr hesabı yapmadan indirim vermek. Maliyet değişmediği için kâr orandan hızlı düşer.
• KDV’yi unutmak. İndirim KDV dahil fiyata uygulanıyorsa KDV de düşer; ayrıntılar KDV nasıl hesaplanır yazımızda.

Kaynaklar

• T.C. Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (indirimli satış duyuruları, indirim öncesi fiyat kuralı)