Amortisman Hesaplama Aracı

İşletmenizin bilgisayar, mobilya, taşıt ya da makine gibi birden fazla yıl kullanacağı bir varlığı satın aldığınızda, bu bedelin tamamını tek yılda gider yazamazsınız; amortisman yoluyla faydalı ömrüne yayarsınız. Amortisman hesaplama aracı, maliyet bedelini ve faydalı ömrü girmenizle yıllık amortisman tutarlarını, birikmiş amortismanı ve net defter değerini bir tabloda gösterir.

Amortisman yöntemleri

VUK’a göre iki temel amortisman usulü vardır:

• Normal (düz çizgi) amortisman: Oran = 1 ÷ faydalı ömür (yıl). Her yıl maliyet bedelinin aynı payı ayrılır; en basit ve en yaygın kullanılan yöntemdir.
• Azalan bakiyeli amortisman: Oran, normal oranın en fazla 2 katıdır (üst sınır %50). Her yıl bir önceki yılın net (kalan) değeri üzerinden hesaplanır; bu yüzden ilk yıllarda yüksek, sonraki yıllarda giderek azalan tutarlar ortaya çıkar. Yalnızca bilanço esasına göre defter tutanlar kullanabilir. Azalan bakiyeli usulden normal usule geçilebilir, tersi yapılamaz.

Arsa ve arazi amortismana tabi değildir. KDV hariç maliyeti 12.000 TL’yi (2026) aşmayan demirbaşlar ise VUK 313. madde uyarınca amortisman ayrılmadan doğrudan gider yazılabilir.

Amortisman hesaplama aracı nasıl kullanılır?

1. Yöntemi seçin. Normal ya da azalan bakiyeli.
2. Maliyet bedelini girin. İktisadi kıymetin KDV hariç alış bedeli (varsa nakliye, kurulum gibi maliyete dahil giderlerle birlikte).
3. Faydalı ömrü belirleyin. Listeden sık kullanılan bir örneği seçin (yıl otomatik dolar) ya da VUK listesinden bulduğunuz süreyi elle girin.
4. Hesapla’ya basın. İlk yıl amortismanı, oran ve tam yıllara göre amortisman tablosu görünür.

Formül ve örnek

Yöntem	Formül
Normal oran	1 ÷ Faydalı ömür (yıl)
Normal yıllık amortisman	Maliyet bedeli × Normal oran
Azalan bakiyeli oran	min(Normal oran × 2, %50)
Azalan bakiyeli yıllık amortisman	Kalan (net) değer × Azalan oran

Örnek: 40.000 TL’lik bir bilgisayar, 4 yıl faydalı ömür, normal yöntem.

• Oran: 1 ÷ 4 = %25
• Her yıl: 40.000 × %25 = 10.000 TL
• 4 yılın sonunda birikmiş amortisman: 40.000 TL (kıymet tamamen amorti edilmiş olur)

Aynı bilgisayar için azalan bakiyeli yöntem:

• Oran: min(%25 × 2, %50) = %50
• 1. yıl: 40.000 × %50 = 20.000 TL (kalan: 20.000 TL)
• 2. yıl: 20.000 × %50 = 10.000 TL (kalan: 10.000 TL)
• 3. yıl: 10.000 × %50 = 5.000 TL (kalan: 5.000 TL)
• 4. yıl (son yıl): kalan tutarın tamamı, 5.000 TL

Sonuçları yorumlama

• İki yöntemde de toplam amortisman aynıdır (maliyet bedeli kadar); fark, bu tutarın yıllara nasıl dağıldığındadır. Azalan bakiyeli yöntem ilk yıllarda daha fazla gider yazılmasını sağlar.
• Azalan bakiyeli yöntemde son yıl özeldir. Matematiksel olarak bakiye hiç sıfırlanmadığından, son yılda kalan tutarın tamamı tek seferde yazılır.
• Yöntem değişikliği tek yönlüdür. Azalan bakiyeli usulle başlanan kıymette normal usule geçilebilir; bu durumda henüz amorti edilmemiş tutar kalan yıllara eşit bölünür. Normal usulle başlanan kıymette azalan bakiyeye geçilemez.

Sık yapılan hatalar

• Faydalı ömrü rastgele girmek. Süre, VUK’un amortisman listesinde iktisadi kıymetin sınıfına göre belirlenir; keyfi bir süre kullanmak vergi incelemesinde sorun yaratabilir.
• Arsa için amortisman ayırmak. Arsa ve arazi amortismana tabi değildir; binalı bir taşınmazda yalnızca bina payı amortismana konu olur.
• Binek otomobilinde kıst amortismanı unutmak. Yıl içinde alınan kıymetler için genellikle ilk yıl tam yıl amortisman ayrılır; ancak bilanço esasına göre defter tutanların binek otomobillerinde ilk yıl, aktife girdiği aydan itibaren kıst (ay oranlı) amortisman uygulanır ve kalan kısım son yıla aktarılır. Bu araç tam yıllık hesaplama yapar.
• Küçük demirbaşları amortismana tabi tutmak zorunda sanmak. 12.000 TL’yi (2026, KDV hariç) aşmayan demirbaşlar doğrudan gider yazılabilir.
• Maliyet bedelini KDV dahil girmek. İndirilebilir KDV, maliyete dahil edilmez; yalnızca KDV hariç tutar amortismana tabidir.

Önemli not

Faydalı ömür süreleri ve amortisman oranları VUK genel tebliğleriyle güncellenebilir. İktisadi kıymetinizin doğru sınıfını ve güncel süresini GİB’in Amortisman Oranları ve Faydalı Ömür Listesi’nden ya da muhasebecinizden teyit edin. Bu araç genel bir hesaplama sağlar, vergi danışmanlığı yerine geçmez.

İşletme aracınızın kredi maliyetini görmek için kredi hesaplama aracını, satış fiyatınızın kâr marjını kontrol etmek için kâr hesaplama aracını kullanabilirsiniz.