Üniversite sınavında puanınızı yalnızca sınav günü yaptığınız netler belirlemez. Lise boyunca aldığınız notlar Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) olarak hesaplanır ve YKS yerleştirme puanınıza eklenir. OBP hesaplama aracı diploma notunuzdan OBP’nizi ve bu puanın YKS’ye kaç puan katkı yapacağını bulur. Geçen yıl bir programa yerleştiyseniz kırık OBP ile ne kadar kaybettiğinizi de gösterir.
Kısa cevap: OBP = diploma notu × 5, YKS’ye katkı = OBP × 0,12 (yani diploma notu × 0,6). Diploma notu 80 → OBP 400 → 48 puan; 90 → 450 → 54 puan; 100 → 500 → 60 puan. Kırık OBP’de katkı yarıya iner.
OBP nasıl hesaplanır?
- Diploma notundan sekmesinde lise diploma notunuzu (100’lük, ör. 85,47) girin.
- Diploma notunuz henüz belli değilse Sınıf ortalamalarından sekmesine geçip 9–12. sınıf yılsonu ortalamalarınızı yazın; araç diploma notunu tahmin eder.
- Durumunuz alanında geçen yıl bir programa yerleşip yerleşmediğinizi seçin.
- Hesapla’ya basın: OBP, katkı puanı, diğer durumdaki katkı ve tam puana göre farkınız görünür.
OBP formülü
| Adım | Formül | Aralık |
|---|---|---|
| OBP | Diploma notu × 5 | 250 – 500 |
| YKS’ye katkı | OBP × 0,12 | 30 – 60 puan |
| Kırık OBP katkısı | OBP × 0,06 | 15 – 30 puan |
İki adımı birleştirirsek katkı = diploma notu × 0,6 olur. Diploma notunuzdaki her 1 puanlık fark, yerleştirme puanınızda 0,6 puan eder.
Diploma notu OBP tablosu
| Diploma notu | OBP | Katkı (0,12) | Kırık OBP (0,06) |
|---|---|---|---|
| 100 | 500 | 60 | 30 |
| 95 | 475 | 57 | 28,5 |
| 90 | 450 | 54 | 27 |
| 85 | 425 | 51 | 25,5 |
| 80 | 400 | 48 | 24 |
| 75 | 375 | 45 | 22,5 |
| 70 | 350 | 42 | 21 |
| 65 | 325 | 39 | 19,5 |
| 60 | 300 | 36 | 18 |
| 55 | 275 | 33 | 16,5 |
| 50 | 250 | 30 | 15 |
Diploma notunun 50’den 100’e kadar her tam puanı için değerler aracın hemen altındaki “Diploma notuna göre OBP tablosu” bölümünde yer alır. Ondalıklı notlar için aracı kullanın.
Örneklerle OBP hesaplama
Örnek 1: Diploma notu 80
- OBP = 80 × 5 = 400
- YKS’ye katkı = 400 × 0,12 = 48 puan
- Kırık OBP olsaydı: 400 × 0,06 = 24 puan
- Tam puanlı (100) bir adaya göre fark: 60 − 48 = 12 puan
Örnek 2: Diploma notu 85,47 ve kırık OBP
- OBP = 85,47 × 5 = 427,35
- Normal katkı = 427,35 × 0,12 = 51,282 puan
- Geçen yıl bir programa yerleşen aday için: 427,35 × 0,06 = 25,641 puan
Kırık OBP bu adaya yaklaşık 25,6 puan kaybettirir. Sıralamanın sıkıştığı puan aralıklarında bu fark binlerce sıra anlamına gelebilir.
Örnek 3: Diploma notunu sınıf ortalamalarından tahmin etmek
- sınıf 78, 10. sınıf 82,5, 11. sınıf 85 ve 12. sınıf 90 ortalamasıyla düz ortalama 83,875 olur. Bu durumda OBP yaklaşık 419,375, katkı 50,325 puandır. Resmi diploma notu derslerin haftalık saatlerine göre ağırlıklandırıldığından e-Okul’daki değer biraz farklı çıkabilir.
Kırık OBP nedir, kimleri etkiler?
Bir önceki yıl YKS ile ya da özel yetenek sınavıyla bir lisans veya önlisans programına yerleşen adayın OBP katsayısı ertesi yıl 0,12 yerine 0,06 olur. Buna halk arasında kırık OBP denir.
- Kayıt yaptırmamak bu sonucu değiştirmez; yerleşmek yeterlidir.
- Ek yerleştirmeyle yerleşmek de OBP’yi kırar.
- Bir yıl ara verip (o yıl hiçbir programa yerleşmeden) tekrar sınava giren adayın katsayısı yeniden 0,12 olur.
Kırık OBP diploma notu 80 olan bir adaya 24 puan, 90 olan bir adaya 27 puan kaybettirir. Yerleşmek istemediğiniz programları tercih listenize yazmamak bu yüzden önemlidir.
Sonuçlar nasıl yorumlanır?
- OBP herkese en az 30 puan ekler. Diploma alabilen her aday 50 ve üstü nota sahiptir; asıl fark 30 ile 60 puan arasındaki 30 puanlık bölgededir.
- Netlerle karşılaştırın. OBP’deki birkaç puanlık fark, sınavda birkaç net farkına denk gelebilir. Denemelerdeki netlerinizi Net Hesaplama aracıyla takip edin.
- Lisedeyseniz her karne önemlidir. Dönem notlarınızın ağırlıklı ortalamasını Not Ortalaması Hesaplama ile izleyebilirsiniz. Devamsızlık nedeniyle sınıfta kalmak da diploma notunu etkiler; sınırınızı Devamsızlık Hesaplama ile kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
- Diploma notunu 5’lik sistemde girmek. Araç 100’lük diploma notu ister; eski 5’lik sistemle mezun olanların notunu ÖSYM kendisi dönüştürür.
- Ek yerleştirmenin OBP’yi kırmayacağını sanmak. Ek yerleştirmeyle bir programa yerleşmek de ertesi yıl katsayıyı 0,06’ya düşürür.
- Katkıyı yalnızca bir puan türüne eklemek. OBP katkısı TYT, SAY, SÖZ, EA ve DİL puanlarının hepsine eklenir.
- Tahmini diploma notunu kesin sanmak. Sınıf ortalamalarının düz ortalaması yaklaşık bir değerdir; kesin not e-Okul’dadır.
Üniversiteye başladıktan sonra derslerinizde finalden kaç almanız gerektiğini Vize Final Hesaplama ile hesaplayabilirsiniz.
OBP katsayıları ve yerleştirme kuralları her yıl ÖSYM’nin yayımladığı YKS Kılavuzu ile belirlenir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; başvuru ve tercih döneminde güncel kılavuzu esas alın.
Sık sorulan sorular
OBP nasıl hesaplanır?
OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı), lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla bulunur. Diploma notu 50–100 arasında olduğu için OBP 250 ile 500 arasında değişir. Örneğin diploma notu 80 olan adayın OBP’si 80 × 5 = 400’dür.
OBP YKS puanına kaç puan ekler?
OBP, 0,12 katsayısıyla çarpılarak yerleştirme puanına eklenir. 400 OBP’ye sahip aday 400 × 0,12 = 48 puan kazanır. Katkı en düşük 30 (diploma 50), en yüksek 60 (diploma 100) puandır. Diploma notundaki her 1 puan, yerleştirme puanında 0,6 puan eder.
Diploma notu 90 olan OBP’den kaç puan alır?
Diploma notu 90 olan adayın OBP’si 90 × 5 = 450’dir ve YKS yerleştirme puanına 450 × 0,12 = 54 puan eklenir. Geçen yıl bir programa yerleştiyse (kırık OBP) katkı 27 puana düşer. Diploma notu 85 için katkı 51, 75 için 45, 70 için 42 puandır.
Kırık OBP nedir?
Bir önceki yıl YKS ile (ek yerleştirme dahil) ya da özel yetenek sınavıyla bir yükseköğretim programına yerleşen adayların OBP katsayısı bir sonraki yıl 0,12 yerine 0,06 olarak uygulanır. Bu, katkının yarıya inmesi demektir; diploma notu 80 olan aday için katkı 48’den 24’e düşer. Kayıt yaptırmamış olmak bu sonucu değiştirmez.
OBP hangi puan türlerine eklenir?
OBP katkısı TYT, SAY, SÖZ, EA ve DİL yerleştirme puanlarının hepsine aynı miktarda eklenir. Ham puan ile yerleştirme puanı arasındaki fark, bu OBP katkısıdır.
Diploma notumu nereden öğrenebilirim?
Lise diploma notunuz e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi’nde ve e-Devlet’teki “Lise Diploma Bilgisi Sorgulama” ekranında yazar. ÖSYM, OBP’yi MEB’den aldığı bu bilgiyle kendisi hesaplar; başvuruda diploma notu ayrıca girilmez.
Lise diploma notu nasıl hesaplanır?
Diploma notu, lise süresince alınan derslerin yılsonu puanlarının ders saatlerine göre ağırlıklı ortalamasıdır. Yıllara göre ders saati çok değişmiyorsa 9, 10, 11 ve 12. sınıf yılsonu ortalamalarının düz ortalaması iyi bir tahmin verir; araçtaki “Sınıf ortalamalarından” sekmesi bunu yapar.
Mezunlar ve açık lise öğrencileri için OBP farklı mı hesaplanır?
Hayır. Mezun adaylar da açık lise mezunları da aynı formülle hesaplanır: diploma notu × 5. Mezun olan adayın diploma notu sabit kaldığı için her yıl aynı OBP kullanılır; yalnızca önceki yıl bir programa yerleştiyse katsayı 0,06’ya düşer.
Son güncelleme: